Propostas para unha transición enerxética xusta

Desde Raíces do Vento entendemos que a transición enerxética é necesaria, pero non pode facerse a costa de destruír o rural, expulsar á veciñanza e tratar o territorio como unha mera fonte de recursos. O que defendemos é unha transición con planificación, límites claros, beneficios sociais reais e respecto polo territorio.

1. Ordenación do territorio con criterios de protección real

A normativa vixente xa recoñece a necesidade de blindar espazos sensibles. Segundo a Ley 8/2009 de Galicia e o Decreto 243/2007, e confirmado polo Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TJUE, 2020), está prohibida a instalación de novos parques eólicos comerciais en:

• Rede Natura 2000 (ZEPA e ZEC)
• Espazos Naturais Protexidos
• Corredores ecolóxicos e zonas de sensibilidade ambiental máxima

O que pedimos é que se cumpra esta normativa sen excepcións que a desvirtúen e que se respecten de verdade os límites legais xa existentes.

2. Autoconsumo real fronte a macroproxectos de exportación

Os datos evidencian unha desigualdade estrutural no acceso ás axudas públicas:

• Grandes empresas xestionan máis do 30% das subvencións estatais
• As axudas para particulares son insuficientes e requiren capital inicial
• Isto converte os subsidios en regresivos: benefician máis a quen xa pode investir

A alternativa: potenciar o autoconsumo fotovoltaico con axudas accesibles para fogares, pequenas explotacións e pequenas empresas, non só para grandes promotoras.

3. Infraestruturas preto de onde son precisas

Segundo estudos de viabilidade do IDAE, as instalacións solares en teitos de polígonos industriais ofrecen vantaxes claras:

• Maior rendemento económico en espazos xa transformados
• Menor impacto territorial: aproveitan superficies xa ocupadas
• Autoconsumo colectivo legal: compartir enerxía entre usuarios próximos
• Mellor encaixe co consumo real: moitas actividades económicas consumen precisamente nas horas de xeración solar

Centros comerciais, grandes superficies, cubertas industriais e instalacións públicas poden acoller estas infraestruturas sen tocar o medio rural nin abrir novas feridas territoriais.

4. O rural non é unha zona de sacrificio

Falar de xustiza enerxética significa asumir tres cousas básicas:

• O territorio rural non debe servir simplemente para exportar enerxía a outros lugares
• A enerxía xerada debe beneficiar primeiro ás comunidades do entorno
• As comunidades deben poder decidir, participar e xestionar os seus recursos

Resumo claro

A transición enerxética pode e debe facerse, pero non de calquera maneira. Hai alternativas máis xustas, máis sensatas e moito menos destrutivas para o territorio.